YouTube’da Müzik Kullanırken Telif Hakkı Hakkında Bilmeniz Gereken 10 Şey


İçerik üreticiler için ana odak noktası içerik olmakla beraber, telif konusu, videolarında başkaları tarafından yapılmış müzik kullanmak isteyenler için gittikçe önem kazanan bir sorun. Genelde içerik üreticileri üç gruptan birisine giriyor: telifli müzik konularına hakim olanlar; teliften, kanallarına uyarı veya ceza gelmemesine yetecek kadar anlayanlar; ve hiçbir fikri olmayanlar.

İdealde, bütün içerik üreticileri birinci grupta olmalı, ama konuyu genel haliyle anlamakla durumu idare edebileceğinize inanıyoruz. İçerik üreticiler videolarında telifli müzik kullanma hakkında sorular sorduğunda, özellikle YouTube’a yüklemeler hakkında, belli konular tekrar tekrar gündeme geliyor: adil kullanım (telifli bir içeriğin belli kısıtlı durumlarda başkası tarafından telif ödemeden kullanılabilmesi prensibi),  müzik lisanslama ve kaldırılan videolar. Bugün, bütün bunları cevaplamaya çalışacağız. Öyleyse, bize en çok sorulan sorudan başlayalım.

YouTube’da Telifli Müzik Üzerine 10 Soru-Cevap

1. Başkasının müziğini videomda kullanmam için niye izin gerekiyor?

Başkasının müziğini videonuzda kullanmanız için sahiplerinden izin almanız gerekiyor çünkü o içeriğin telif haklarını onlar ellerinde tutuyor. Müziği izinsiz kullanmak kanuna aykırıdır ve yasal işlem başlatılmasına neden olabilir. Bu itibarla, izin almanız sizi dava edilmekten koruduğu gibi, hem şimdi ve hem de gelecekte o içeriği kullanmanızı mümkün kılar.

2. Başkasının müziğini videomda kullanmak için nasıl izin alırım?

Başkasının müziğini videolarınızda kullanmak için izin almada genelde iki yol var. Müzisyenle doğrudan irtibata geçip kullanma izni isteyebilirsiniz. Bunu emaille, yazılı olarak veya başka yollardan yapabilirsiniz. Müzisyenin cevabında yazılı olarak (el yazısı veya dijital/email), size müziği kullanma izni verdiğini belirtmesi gerekiyor. İkinci yol olarak, lisans ücreti ödeyerek başkasının müziğini kullanma iznini alabilirsiniz. İmtiyaz veya telif hakkı olmayan müzik sunan siteler size birkaç dolardan on binlerce dolara kadar değişen fiyatlarla izin sağlayabilmektedir.

3. Kullanma iznim olan müzik niye kaldırıldı veya engellendi?

Müziği yasal olarak kullanma izniniz vardı ise, telif hakkı sahibi değişmiş veya ContentID’ye yeni kaydolmuş olabilir. Bazı durumlarda, bir sanatçı bir müzik şirketiyle sözleşme imzaladığında, müzik kataloğu o şirketin adı altında telife girer. İşte bu nedenle kullanım izninizi yazılı olarak almanız önemli; çünkü iddiaya itiraz edip sanatçının size izin verdiğini göstermeniz gerekiyor. İddia sahibi müzik haklarınızı iade edebilir veya daha öte yasal girişimlerde bulunmanız gerekebilir.

4. YouTube neden bir hak sahibinin videomu kaldırmasına izin verdi?

YouTube hak iddia eden birisinin videonuzu kaldırmasına izin veriyor çünkü telif sahiplerinin kaldırma taleplerini yerine getirmek zorunda. Müziği videoda kullanma hakkınız olduğunu kanıtlama yükümlülüğü size ait, YouTube’a değil. İddia sahibine karşı mücadele verip kazanırsanız videonuzun tekrar geri konmasını sağlayabilirsiniz.

5. Videomu sadece YouTube’da yayınlayacak olsam da müzik için lisans almam gerekiyor mu?

Kesinlikle. YouTube’un TV, filimler, radyo veya başka bir medya kanalından farkı yok. Bir video içeriği oluşturuyorsunuz, herkese açık olarak webe koyuyorsunuz ve bir izleyici kitlesinin izlemesini umuyorsunuz.

6. Videolarımda müzik kullanırsam müziğin sahibi telif ücreti iddia edebilir mi veya YouTube videomda kullanılan müziği engelleyebilir mi?

O müziği kullanma izniniz olmadığını var sayarsak, evet, yapabilirler. ContentID sistemi üzerinden iki yaygın cezalandırma yöntemi var. Müzik sahibi videodan gelir elde edebilir ve videonun kazandığı paranın tamamını veya bir kısmını alabilir. Diğer alternatif ise, müzik, sahibi tarafından susturulabilir. Bunlara maruz kalmamak için müziği kullanma izni almanız gerekli.

7. Canlı yayında müzik nasıl oluyor?

Canlı yayında müzik konusu, normal (statik) video yüklemelerden farklı bir şey değil. YouTube’a entegre olan ContentID sistemi canlı yayın sırasında çalışarak telifli müzik olup olmadığını takip eder. Herhangi bir hak ihlali tespit ettiği takdirde yayınınız anında kesilir ve telif ihlal uyarısı alırsınız.

8. Müzik sağlayıcıma aboneliğimi iptal edersem müzik sahibi YouTube videolarımda hak iddia edebilir mi?

Normalde cevap “hayır” olmalıdır. Müziği kullanma lisansınız varsa, o lisans hali hazırda yüklenmiş videolarınız için süresiz olarak geçerli olmalıdır; yalnız, abonelik hizmetinin bitmesiyle ileride (yeni videolarınız için) müzik kullanımına erişiminiz sona erdirilir. Ama gerçekte durum ise, çoğu müzik abonelik servisi, sizin önceden aboneliğiniz olmuş olduğunu ayırt edecek yeteneğe sahip değildir; ve işte telif sorunu bu noktada başlar. Bununla birlikte birkaç şirket, aktif olan ve olmayan üyelikleri takip edebilen çok iyi bir hizmet sunuyor. En güvenlisi, bu şirketleri kullanmanız.

9. Müzik kütüphanelerinin birbirinden ne farkları var?

Müzik kütüphaneleri arasında çok farklar var. En dikkate değerleri arasında şunlar bulunuyor:

  • Katalog Büyüklüğü – Farklı müzik kütüphaneleri arasında göreceğiniz en dikkate değer fark, kataloglarının büyüklüğü olacaktır. Bazı müzik kütüphanelerinin yüzlerce şarkısı varken bazılarının on binlerce olabilir.
  • Fiyat – Müzik kütüphanelerinin fiyatları çok farklılık göstermektedir. Bazıları tek şarkı başına binlerce dolar alabilirken bazıları düşük fiyatlara aylık abonelikler sunmaktadır.
  • Kullanıcı Dostu Olma – Müzik kütüphanelerinin her birinin işleyişi farklı farklıdır. Kullanıcı dostu bir deneyim sunması, içerik üretici için ideal olanı.
  • Lisans Sözleşmesi – Lisans sözleşmesi müzik hizmetine bağlı olarak çok değişmektedir. Bazıları şarkıyı sadece bir kere kullanmanıza izin verirken bazıları istediğiniz kadar çok kullanmanıza izin verir.
  • İptal Sonrası – Çoğu müzik kütüphanesi hizmetinizi iptalden sonra gelecekteki yüklemelerinizde müziklerini kullanmayı terk etmenizi şart koşar. Bununla birlikte mevcut yüklemeleriniz genelde problem olmaz.
  • Müşteri Hizmetleri – Bir müşteri olarak size nasıl davrandıkları, müzik kütüphaneleri arasındaki önemli bir farktır. Bazılarında çok az veya sıfır müşteri hizmeti varken bazılarında mükemmel kalitede hizmet sunulmaktadır.

10. Adil kullanım tam olarak ne demek?

Evet, en kafa karıştırıcı nokta bu. Adil kullanım, telifli malzemenin belli şartlar altında kullanımına izin veren hukuki bir kavram. Bir şeyin adil kullanım olup olmadığına karar verirken etkili olan beş faktör var. Ama yine de, adil kullanım çoğunlukla yoruma açık olduğu için, bu faktörlerden bir veya daha fazlasını sağlasınız bile adil kullanım olmasına yetmeyebilir. Adil kullanımı belirlemede yardımcı olan beş faktör şöyle:

  • Amaç – Telifli malzemeyi eğitim, araştırma, haber, eleştiri veya yorum gibi amaçlar için kullanıyorsanız adil kullanım sayılmasına olumlu etkisi olur. Başka bir nokta da kullanımınızın kar amaçlı olup olmadığı. Kar amacı olmayan kullanımlar kar amaçlı olanlardan daha olumlu değerlendirilir.
  • Mahiyet – Daha önce yayınlanmamış malzeme kullanıyorsanız, bu adil kullanım için lehte görülmeyecektir. Ayrıca, olgusal mahiyette telifli malzeme kullanmanız, yaratıcı mahiyetteki çalışmalara göre daha yüksek ihtimalle adil kullanım sayılacaktır.
  • Miktar – Ne miktarda telifli malzeme kullandığınız (oransal olarak) adil kullanımı doğrudan etkiler. Örneğin 4 dakikalık bir videodan 3 dakikalık bir parça kullanırsanız, 15-30 saniyelik bir parçaya göre daha az olasılıkla adil kullanım sayılacaktır. Ayrıca, neyi kullandığınızın da önemi vardır. Az önceki örnekte, videonun en özel/ilginç 15-30 saniyesini kullanırsanız adil kullanım olmayabilir.
  • Değer – Bir içerik parçasını kullanmanız, orijinal parçanın değerini azaltıyorsa bunun adil kullanım sayılma olasılığı daha düşüktür. İşin özü şu: birisi sizin içeriğinizdeki parçayı gördükten sonra orijinal içeriği görmeyi hâlâ isteyecek veya ihtiyaç duyacak mıdır? Eğer orijinal kaynağı izleme sebebini ortadan kaldırıyorsanız bu büyük olasılıkla adil kullanım olmaz.
  • Dönüştürme – Telifli içeriği dönüştürümlü, değişimden geçmiş bir şekilde kullanırsanız bu adil kullanım sayılabilir. Bu bir parodi mi, yeni bir teknoloji mi, bir remix mi? Esas olarak, içeriği daha önce hiç yapılmamış bir şekilde kullanmanız gerekiyor.

Umarız bunlar videolarda müzik ve telif hakları konularında en acil sorularınızın bir kısmını cevaplamıştır. Bu içerik VideoMarketing.com.tr editörleri tarafından TubularInsights’ın telif hakları konusundaki içeriği derlenerek oluşturulmuştur.


Comments 1

  1. Telif konusu bağımsız Youtuber’lar için de gerçekten önemli bir konu. Bu güzel derleme için teşekkür ederim.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

YouTube’da Müzik Kullanırken Telif Hakkı Hakkında Bilmeniz Gereken 10 Şey

log in

Become a part of our community!

reset password

Back to
log in